STRES
"Stres nie jest ani dobry ani zły. To Ty nadajesz mu znaczenie.
Jeśli on Cię niszczy – jest zły,
ale jeśli Ty go pokonujesz – może być dobry."
"Przed stresem można się chronić.
Radzenia sobie z nim można się nauczyć."
STRES to stan mobilizacji organizmu, który pojawia się w sytuacji trudnej. Sytuacja jest trudna wtedy, gdy Ty ją tak oceniasz. Niejednokrotnie jest ona wytworem Twojej psychiki, np. nie zawsze słusznych wyobrażeń i przewidywań.
TYPOWE STRATEGIE RADZENIA SOBIE ZE STRESEM.
- Skoncentrowane na problemie – podejmowanie prób zrozumienia istoty problemu, szukanie rozwiązania go lub pomocy w jego rozwiązaniu.
- Skoncentrowane na emocjach – nastawienie na redukcję napięcia towarzyszącego stresowi: płacz, krzyk, izolowanie się, gwałtowne ruchy będące próbą wydatkowania nagromadzonej energii (walenie pięścią w stół, trzaskanie drzwiami itp.)
- Skoncentrowane na unikaniu – zajmowanie się czymś, co pozwala odwrócić uwagę od źródła stresu (np. wyjście do kina, na imprezę, oddanie się lekturze, porządkowanie w szafie itp.)
JAK CHRONIĆ SIĘ PRZED STRESEM I RADZIĆ SOBIE Z JEGO SKUTKAMI?
Przemyśl to, co Cię niepokoi. Zastanów się: co to jest, czego się obawiasz, dlaczego to jest dla Ciebie ważne, co możesz zrobić, żeby sobie pomóc, kto może Cię wesprzeć?
Kilka rad:
- Dbaj o odporność organizmu poprzez zdrowy styl życia, m.in. prawidłowe odżywianie się, dbanie o sprawność fizyczną.
- Dostrzegaj dobre strony rzeczywistości. Dostrzegaj swoje dobre strony i swoje możliwości.Staraj się panować nad sytuacją, przewidywać ją i być gotowym na wszystko.
- Nie bądź sam! Otaczaj się ludźmi, pomagaj im i proś o pomoc. Nie bój się objawów stresu, naucz się radzić sobie z nimi i przeciwdziałać im.
- Znajdź swój sposób na wyhamowanie emocji: spacer, czas spędzony w dobrym towarzystwie, relaksującą kąpiel, szczerą pogaduchę z przyjacielem.
- Korzystaj z tego, co Cię cieszy, co Cię bawi – wówczas z większą energią przystąpisz do rozwiązywania problemów.
MATURZYSTÓW NIE ZASKAKUJE STRESOWE WYDARZENIE. MOGĄ SIĘ DO NIEGO PRZYGOTOWAĆ!
Wiedza - świadomość dobrego opanowania materiału do egzaminu dodaje pewności siebie;
poczucie kontroli nad sytuacją zmniejsza niepokój; informacja, na czym polega egzamin
(zakres materiału, formułowanie pytań, próbne matury, skład komisji egzaminacyjnej itp.)
wsparcie społeczne – np. uspokajająca, choć rzeczowa postawa rodziców i nauczycieli,
poczucie bycia w grupie „takich samych jak ja” świadomość tego, co można zrobić w razie
niepowodzenia – możliwości poprawki, pomoc w powtórce materiału, skuteczniejsze metody uczenia się itp.;
RODZICU: WSPÓŁPRACUJ Z DZIECKIEM:
- zapytaj w czym możesz mu pomóc (korepetycje, przepytywanie z materiału),
- porozmawiaj o organizacji czasu (ustalcie harmonogram przygotowań do matury),
- motywuj i chwal dziecko (doceniaj każdy wysiłek)
- zachęć do systematycznej nauki)
- zapewnij odpowiednie warunki do nauki (oddzielny pokój, „strefa ciszy”, zwolnienie z dodatkowych obowiązków),
PAMIĘTAJ O RELAKSIE I ROZRYWCE:
- zaproponuj dziecku naukę szybkiego opanowywania stresu (np. głębokie oddychanie, odliczanie od 100 wspak),
- znajdź czas dla swojego dziecka (wspólne obejrzenie filmu, spacer, słuchanie muzyki, humor i śmiech),
- pozwól na przyjemności i kontakty towarzyskie (dają możliwość odreagowania, wymiany informacji i wsparcia),
- dopilnuj snu i zachęcaj do ruchu (odpoczynek i aktywność fizyczna sprzyjają nauce).
To, że TY I TWOJE DZIECKO odczuwacie stres przed egzaminem maturalnym jest czymś naturalnym. Dlatego bardzo ważne jest, abyś nauczył się radzić sobie ze swoim stresem i wsparł swoje dziecko przed egzaminem dojrzałości.
- Powalcz ze swoim stresem: zajmij myśli czymś innym, odreaguj swoje uczucia np. znajdź czas na relaks, zacznij uprawiać jakiś sport, co pomoże Ci zapomnieć o stresie.
- spotkaj się z innymi rodzicami maturzystów, co pozwoli Ci na zdystansowanie się do własnych obaw i przeżyć.
UNIKAJ BŁĘDNYCH ZACHOWAŃ: NIE MÓW NIGDY:
- „zobaczysz nie zdasz”
- „za mało się uczysz”
- „na wszystko masz czas tylko nie na naukę”.
NIE PANIKUJ I NIE OKAZUJ MU SWOJEGO STRESU…
…nawet, gdy sam mocno przejmujesz się egzaminem dziecka… Widząc Twoje zdenerwowanie dziecko może pomyśleć, że nie wierzysz w jego możliwości i – co gorsze – samemu zacząć tak myśleć.
CO MOŻESZ ZROBIĆ?
Na kilka tygodni przed maturą…
- omów z dzieckiem „planawaryjny” – plan działania, gdyby nie poszło mu dobrze na maturze (szkoła pomaturalna, egzamin poprawkowy w sierpniu),
- wesprzyj dziecko swoją postawą - niezdanie matury to nie „koniec świata”, czy beznadziejna sytuacja bez wyjścia, zawsze jest jakieś rozwiązanie,
- powiedz dziecku, że bez względu na wszystko wierzysz w jego możliwości.
W DNIU MATURY
- postaraj się o optymistyczną atmosferę,
- dopilnuj, aby dziecko zabrało: dowód osobisty, długopis, linijkę etc.,
- dodaj otuchy… a potem zaciśnij kciuki i wróć do własnych zajęć!
Oprac. na podst. materiałów do programu edukacyjnego „Stres pod kontrolą” Wyd. Polskie Towarzystwo Oświaty Zdrowotnej, Warszawa 2002r.












